Śluby panieńskie - opracowanie
      Śluby panieńskie | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   


Geneza „Ślubów panieńskich”

Aleksander Fredro rozpoczął pisanie komediowego utworu dramatycznego Magnetyzm pod koniec 1826 roku, kończąc pierwszą wersję już na początku 1827. Dramat– czteroaktowy utwór napisany trzynastozgłoskowcem – w chwili ukończenia nosił już jednak inny tytuł, a mianowicie: Nienawiść mężczyzn.

W Nienawiści mężczyzn występowały postacie, które odnalazły swe odpowiedniki w Ślubach panieńskich. Klara nosiła w pierwowzorze imię Laura, natomiast Albin – Erazm.

Na ostateczny kształt komedii zaczęły mieć wpływ osobiste problemy pisarza, który, gdyby n... więcej

* * *


Tytuł komedii Fredry

Śluby panieńskie w pierwotnych wersjach komedii miały aż trzy inne tytuły.

Końcowy tytuł dzieła, jak również Nienawiść mężczyzn – mają podobne odniesienie do interpretacji i odczytań dramatu. Oba odnoszą się do głównego problemu dzieła – ślubów pozostania w stanie panieńskim do śmierci, złożonych przez dwie główne bohaterki: Anielę i Klarę. Panny obiecywały sobie: „Przyrzekam na kobiety stałość niewzruszoną / Nienawidzić ród męski, nigdy nie być żoną”, ponieważ wskutek lektury łzawych romansów miały wyidealizowane wyobrażenie miłoś... więcej

* * *

Motto „Ślubów panieńskich”

Motto, jakim rozpoczął Aleksander Fredro swą komedię, zaczerpnął z literatury staropolskiej, a dokładniej z dzieła tworzącego w siedemnastym wieku pisarza – Andrzeja Maksymiliana Fredry. Brzmi ono: „Rozum mężczyzną, białogłową / afekt tylko rządzi; oraz kocha, / oraz nienawidzi; nie gdzie rozum, / ale gdzie afekt, tam wszystka”.

Opatrzenie dramatu żartobliwym przysłowiem jest dowodem na przewrotność komediopisarza. Rozpoczynając lekturę Ślubów od motta, odnosimy mylne wrażenie, że traktuje ona o mężczyznach kierujących się rozumem i rozsądkiem, a kobieta... więcej

* * *

Czas i miejsce akcji „Ślubów panieńskich”

Akcja dramatu rozgrywa się w I połowie XIX wieku, czyli w czasie współczesnym autorowi. Miejscem akcji jest wieś położona pod Lublinem, a dokładniej szlachecki dworek pani Dobrójskiej , gdzie życie jest szczęśliwe, wręcz idylliczne.

Mieszkańcy i goście majątku, choć nie są bogaci, to jednak charakteryzują ich takie cechy, jak życzliwość, zdolność pomocy innym czy radość życia. Warto zwrócić uwagę, że dworek nie został przedstawiony przez ukazanie cech wyglądu. Autor nie osadził go również w jakiejś konkretnej historycznej rzeczywistości, co jeszcze bardziej sprawia, że odc... więcej

* * *

Kompozycja i struktura „Ślubów panieńskich”

Komediodramat Aleksandra Fredry jest literackim dowodem na mistrzostwo pióra pisarza i poety, który nie miał sobie równych w budowaniu komediowej akcji, a jego dzieła na trwałe zapisały się w polskim dorobku kulturalnym dzięki taki cechom, jak skomplikowana i inteligentna intryga, nie mająca sobie równych kreacja postaci, wartka akcja czy dowcipne i błyskotliwe dialogi.

Akcja pięcioaktowego komediodramatu rozgrywa się wokół skomplikowanej intrygi, a napięcie dramatyczne oparte jest na wielu konfliktach, ujawniających się w świecie przedstawionym.

Utwór „wciąga” czytelnika, który ... więcej

* * *

„Śluby panieńskie” jako komedia intrygi i charakteru

Śluby panieńskie zaliczamy do dramatu, a dokładniej mówiąc – do komedii intrygi.

Komedia intrygi to utwór dramatyczny, oparty na komizmie słowa, charakteru i sytuacji, a koncentrujący akcję wokół intrygi. Kończy się szczęśliwym rozwiązaniem kłopotów bohaterów.

Intrygę w komedii Fredry Tadeusz Boy-Żeleński opatrzył określeniem „misterna”.

Osią kompozycyjną dramatu jest intryga wymyślona przez sprytnego i inteligentnego Gustawa, pozwalająca poznać charakter i postępowanie bohaterów.

Według Słownika terminów literackich intr... więcej

* * *

Szczegółowy plan wydarzeń „Ślubów panieńskich”

Akt I

1. Lokaj Jan oczekuje powrotu panicza Gustawa.

2. Pojawienie się stryja Gucia – Radosta.

3. Pytania staruszka o siostrzeńca.

4. Kłamstwa służącego, że panicz jeszcze śpi.

5. Radost domyśla się prawdy o miejscu pobytu „hulaki”.

6. Nagłe pojawienie się Gustawa, nieświadomego obecności Radosta.

7. Wymówki stryja odnośnie niewłaściwego zachowania przyszłego męża Anieli.

8. Opowieść młodzieńca o niedawnym pobycie na balu.

9. Rozmowa między Albinem – nieszczęśliwie zakochanym w Klarze, a Radostem, na temat różnych sposobów okazywania uczucia.

10. Kpiny i wyśm... więcej

* * *

„Śluby panieńskie” - komedia romantyczna czy antyromantyczna?

Fredro opublikował swój komediodramat w roku 1832, czyli w szczytowym okresie romantyzmu. Dlatego też stał się obiektem ataków krytyków, którzy chcieli w każdym dziele widzieć elementy patriotyczne i narodowe.

Gdy Śluby panieńskie trafiły w ręce czytelników, musiały konkurować z takimi dziełami, jak Ballady i romanse, Dziady, Sonety krymskie, Konrad Wallenrod Adama Mickiewicza.

Jednoznaczne zakwalifikowanie dramatu w krąg utworów romantycznych jest niemożliwe tak samo, jak jednoznaczne stwierdzenie, że Śluby są wyłącznie przykładem komedii antyromantycznej.

Ce... więcej

* * *

Szlachecka obyczajowość w „Ślubach panieńskich”

Miejscem akcji komedii Fredry jest wieś położona pod Lublinem, a dokładniej szlachecki dworek pani Dobrójskiej – miejsce szczęśliwego, wręcz idyllicznego życia. Mieszkańcy i goście majątku, choć nie są bogaci, to jednak charakteryzują ich takie cechy, jak życzliwość, zdolność pomocy czy radość życia. Warto zwrócić przy opisie dworku uwagę, że nie opisano go z naciskiem na szczególne cechy wyglądu, nie osadzono tego miejsca w jakiejś konkretnej historycznej rzeczywistości, co jeszcze bardziej sprawia, że odczuwamy uniwersalność podkreślonych wartości. Fredro wyidealizował w dramacie polski ... więcej

* * *

Język utworu i rodzaje komizmu w „Ślubach panieńskich”

Aleksander Fredro w komediodramacie Śluby panieńskie posługuje się językiem sobie współczesnym, czyli charakterystycznym dla środowiska, w którym się obracał (galicyjskie ziemiaństwo). Plusem słownictwa, którym posługują się bohaterowie utworu jest jego żywość i potoczność, jasność (pozbawiony cech wysławiania się starej szlachty) i poetycki wdzięk.

Język ten przykładem na literackie zastosowanie języka ironicznego i aluzyjnego. Fredro zastosował głównie jedenastozgłoskowiec, wykorzystując miejscami także ośmiozgłoskowiec (przejawia się we fragmentach, w któr... więcej

* * *

Problematyka „Ślubów panieńskich”

Śluby panieńskie są apoteozą miłości.

Termin apoteoza wywodzi się od greckiego apotheosis i oznacza wysławianie, przedstawianie czegoś w szczególnie dodatnim świetle.

Najpiękniejsze uczucie Fredro opisał inaczej, niż współcześni mu romantycy. Miłość fredrowska nie jest smutna, przygnębiająca, ponura, nie spada na człowieka „z nieba”, nie rodzi się od pierwszego wejrzenia. Jak widzimy na przykładzie Anieli i Gustawa czy Klary i Albina, miłość potrzebuje czasu, by się ujawnić, rozwinąć i umocnić, ale gdy już się to stanie – jest szczę... więcej

* * *

Motywy w „Ślubach panieńskich”

Teoria magnetyzmu (mesmeryzmu)

Aleksander Fredro nawiązuje w swym dziele tytułem (Śluby panieńskie, czyli Magnetyzm serca) i tematyką do ukształtowanej i popularnej w epoce romantyzmu pseudonaukowej teorii magnetyzmu, stworzonej przez Franciszka Mesmera. Według niej w człowieku tkwi umiejętność oddziaływania na innych za pomocą duchowej siły, określonej pojęciem fluidu. Człowiekiem, który zna i wykorzystuje magnetyzm w utworze, jest Gustaw. Uczy Anielę zidentyfikowania i przeżywania miłości, przy okazji sam wpadając w sidła uczucia. Serca bohaterów „łączą się w jedno&#... więcej

* * *

Najważniejsze cytaty w „Ślubach panieńskich”

Pani Dobrójska o miłości

„Miłość własną - przeczącą, co drugim należy,
Najtrudniej mi przychodzi przebaczyć młodzieży”.

Pani Dobrójska o mężczyznach i kobietach

„Nie wszystko straszne, co czasem zastrasza;
Mają wady mężczyźni, ma także płeć nasza.
Zatem szalą rozsądku ta strona przeważa,
Co swoje błędy karci, a cudze pobłaża”.

Radost o Guciu

„O, czego nadto, tego i za wiele!”.

Radost o ważeniu sensu słów przed ich wypowiedzeniem

„Bo często słowa jakby z worka lecą,
Ale sensu w nich... więcej

* * *

Bibliografia

1. Achremowiczowa W., Śluby panieńskie A. Fredry, Warszawa 1966.

2. Cieński M., Fredro, Wrocław 2003.

3. Inglot J., Pokochać Fredrę: przewodnik literacki dla uczniów szkół podstawowych i średnich, 1996.

4. Inglot M., Śluby panieńskie A. Fredry, Warszawa 1986.

5. Inglot M., Świat komedii fredrowskich, 1986.

6. Jankowski A., Śluby panieńskie A. Fredry, Warszawa 1991.

7. Kulawik A., Poetyka, Kraków 1997.

8. Lasocka B., Aleksander Fredro: drogi życia, 2001.

9. Nowacka T., Streszczenia problematyka lektury szkoły średniej. Romantyzm, Warszawa 1999..
... więcej

* * *





Tagi: